پژوهش‌های کلیدی دو عضو هیئت علمی دانشگاه سلمان فارسی کازرون بر مطالعه‌های متکی به پرسشنامه در حوزۀ علوم‌انسانی

بنا به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل دانشگاه سلمان فارسی کازرون، دکتر نسیمه نوحی، با اشاره به نتایج پژوهش‌های صورت گرفته به همراه دکتر مرضیه صادق‌زاده، خاطر نشان نمود: «خیلی از پژوهش‌های معتبر در علوم انسانی از پرسشنامه استفاده می‌کنند، اما کمتر کسی به فرآیند ترجمه و بومی‌سازی آنها توجه جدی دارد. شاید جالب باشد بدانید که یک ترجمۀ نادقیق در یک گویه، می‌تواند مسیر کل یک پژوهش را تغییر دهد. ما در این دو مقاله نشان دادیم که شفافیت در مستندسازیِ ترجمه و شناسایی خطاهای رایج، دیگر یک انتخابِ روش‌شناختی نیست؛ بلکه یک مسئولیت اخلاقی در قبال مخاطب و جامعۀ علمی است». 
این دو عضو هیئت علمی دانشگاه، مقالۀ نخست خود را با عنوان «گم‌شده در مستندسازی: هنجارهای حرفه‌ای و خلأهای شفافیت در گزارش ترجمۀ پرسشنامه» در مجله Journal of Survey Statistics and Methodology، انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر کردند. آنها در این مقاله به بررسی این موضوع پرداختند که محققان ایرانی تا چه اندازه و با چه کیفیتی، جزئیات فرآیند ترجمه و اعتباریابی پرسشنامه‌ها را در گزارش‌های خود منعکس می‌کنند؟ نتایج این پژوهش نشان داد غفلت از گزارش‌دهیِ شفاف و کامل این جزئیات، نه تنها یک نقصِ روش‌شناختی، بلکه یک خلأ اخلاقیِ عمیق در پیکرۀ پژوهش است. به باور نویسندگان، این کاستی، راه ارزیابی درست را بر داوران می‌بندد، شفافیت را از پژوهش می‌گیرد و در نهایت اعتماد خوانندگان را به یافته‌ها سست می‌کند. 
نوحی و صادق‌زاده، در مقالۀ دیگری با عنوان «بررسی آسیب‌شناسانۀ ترجمۀ پرسشنامه: نوع، فراوانی و شدت خطاهای ترجمۀ پرسشنامه توسط پژوهشگران ایرانی» که در مجله Research Integrity and Peer Review انتشارات اسپرینگر با ضریب تاثیر 9.6 منتشر شد، با نگاهی آسیب‌شناسانه، به کاوش خطاهای ترجمۀ پرسشنامه‌های انگلیسی به فارسی پرداختند؛ خطاهایی که می‌توانند اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کنند. اهمیت این مطالعه در یادآوری این نکته است که شاخص‌های آماری، هرچند ارزشمند هم باشند، هرگز نمی‌توانند جای خالی ترجمه‌ای دقیق را پر کنند. نوآوری مطالعۀ آنها در این نهفته است که مشخص شد کیفیت داده‌های پژوهشی، پیش از هر آزمون آماری، در گروِ دقت ترجمۀ گویه‌های ابزارهای پژوهشی است. 
این دو مقاله که حاصل همکاری میان‌رشته‌ای زبان‌شناسی و روان‌شناسی است، گام‌هایی مهم در ارتقای کیفیت روش‌شناختی پژوهش‌های ترجمه‌محور در ایران به شمار می‌روند.