دیوان حامدی اصفهانی
دیوان مولانا احمد حامدی اصفهانی از شاعران زبان فارسی قرن نهم هجری قمری، براساس نسخ خطی موزۀ باستانشناسی استانبول و موسسۀ تاریخ ترک استانبول ترکیه، توسط دکتر علیمحمد محمودی، عضو هیئت علمی دانشگاه سلمان فارسی کازرون و دکتر احسان رئیسی، عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان تصحیح و منتشر شد.
بنا به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل دانشگاه سلمان فارسی کازرون، دکتر محمودی با ارائۀ توضیحی درخصوص این کتاب که حاصل یازده سال فعالیت علمی است، خاطر نشان نمود: دیوان اشعار حامدی اصفهانی به دلیل ارزشهای تاریخ ادبی، نسخهپژوهی و سبکشناسی شعر فارسی، ارزشهای بسیار قابل توجهی دارد. در قالب مقدمهای پژوهشمحور و تعلیقات شرحمحور که در ابتدای تصحیح کتاب آمده، جنبههای پنهان و پژوهش نشدۀ اشعار فارسی این شاعر تألیف و تدوین شده است. از جمله ارزشهای ادبی و تاریخی تصحیح انتقادی اشعار حامدی اصفهانی، قرابت زمانی اندک با شعر و عصر حافظ شیرازی است.
وی همچنین افزود: حامدی اصفهانی در بسیاری از غزلهای خود به طرز غزل حافظ نظر داشته و سعدی، مولانا و نظامی را نیز پیش چشم داشته است. در قصیده نیز خود را پیرو سبک نازک خیالی شاعرانی چون سلمان ساوجی و کمالالدین اسماعیل اصفهانی و کاتبی نیشابوری میداند.
محمودی در رابطه با روند زندگی حامدی اصفهانی نیز گفت: این شاعر صوفی مسلک، بهدنبال به هم ریختن اوضاع اصفهان در قرن نهم، راهی سفر به سمت مرزهای فرهنگی ادبی ایران قدیم میشود. پس از گشتوگذار در سرزمینهای همسایه، در ادرنۀ استانبول اقامت میگزیند. نزدیک به سه دهه، مقیم دربار سلطان محمد فاتح عثمانی و زیر چتر حمایتهای او و دیگر وزیران و شاهزادگان وی درمیآید. در آنجا به منصبهای مهمی چون شیخی عمارت شهید غازی و کاتبی دربار سلطان دست مییابد و در کنار شاعر دیگری و رقیب خود به نام قبولی، در سلک شاعران سلطان کشیده میشود. در سفرها و حضرها همراه سلطان بوده و در جنگها نیز حضور داشته که در قالب فتحیههایی به قالب قصیده و ترجیعبندها، فتوحات سلطان محمد را با زبان وصفی، روایی و حماسی ثبت کرده است. غمازی حاسدان سبب دوری حامدی از سلطان میشود و این موضوع بنمایۀ غمناکی و مشتاقی و مهجوری بسیاری از مدایح و غزلهای او شده است.
وی همچنین افزود: شعر حامدی در واقع در شمار ادبیات مهاجرت نیز گنجانده میشود. از اصفهان و سپاهان به خوبی یاد میکند. او تحمیدیههای دلنشین مدح و منقبتهای پیامبر(ص) و ذکر رشادتهای امیرالمومنین علی(ع) و امام حسین(ع) را نیز بارها به قالب شعر ریخته است. گونههای ادبیات غنایی چون عاشقانهها، عارفانهها، طنز، هجو، مدح، منقبت، وصف، تغزل، شکواییه و... در آثار او حضور پررنگی دارند.
عضو هیئت علمی دانشگاه سلمان فارسی کازرون در پایان یادآور شد: اشعار ترکی این شاعر در نسخۀ اصیلی که متن براساس آنها تصحیح شده، به کمک یکی از استادان دانشگاه ارزروم ترکیه حروفچینی و تصحیح شد اما به دلیل حساسیت موضوع و دشواری تصحیح گویش ترکی قرن نهم و غرابت آن با زبان ترکی رایج در ایران، انتشار آن به وقت دیگری موکول شد؛ اما خوشبختانه 7300 بیت شعر فارسی و عربی این شاعر با دقت نظر، مقابله، بازبینی و تصحیح علمی شده و اکنون در قالب کتاب دیوان شعر او در دسترس پژوهشگران و علاقهمندان قرار گرفته است.
گفتنیست کتاب دیوان حامدی اصفهانی در 861صفحۀ قطع وزیری و از سوی انتشارات سخن منتشر شده است.